بهاء الدين محمد بن مؤيد بغدادي
مقدمه 12
التوسل إلى الترسل ( فارسى )
انحراف مزاج راه افراط و تفريط گرفته بود باعتدال متمايل گرديد ، و در نتيجهء آرامش ملك و آسايش ملت نهضت علمى و ادبى شروع و هنگام آن شد كه ملت هوشمند ايران بار ديگر لياقت اجتماعى خود را آشكار سازد و با فراگرفتن علوم و فنون اروپايى بنياد مليت خويش را بوسيلهء حفظ آثار و مآثر تاريخى محفوظ دارد . وزارت معارف كه پيش آهنگ اين نهضت فكرى و معنوى است بدلالت و راهنمايى شاهنشاه معظم و محبوب اعليحضرت همايون رضا شاه پهلوى خلد اللّه ملكه و سلطانه كه همت شاهانهاش مجدد عظمت ايران و دست قدرتش ملك و ملت را يگانه حامى و نگهبان است ، اساس تعليم و تربيت را برپايهء اعتدال بنا نهاد و بوسيلهء ايجاد و تكميل مؤسسات علمى و اصلاح تشكيلات معارفى و تعديل برنامههاى تحصيلى كاروان دانش و هنر را بسالمترين و نزديكترين راه ترقى و كمال هدايت كرد و افكار علمى و ادبى را بر مركز احساسات ملى مجتمع و متحد ساخت . در اثر اين لطف تدبير و حسن اداره افكار رميده آرميدن گرفت و نوميديها باميد مبدل گشت ، دانشمندان و هنروران ترويج علوم و فنون جديد را با حفظ شعائر و رسوم قديم توأم ساختند و كسانى كه استهلاك در عنصر غربى را يگانه راه ترقى مىخواندند لواى حمايت آثار ملى برافراشتند و بر نشر مآثر و مفاخر باستانى با فرهنگيان و دانشمندان همداستانى نمودند ، و با توجه و اقبالى كه اكنون از طبقهء دانشجويان نسبت بآثار قديم علم و ادب مشهود است مىتوان اميدوار بود كه ملت ايران در زمانى بالنسبه اندك بترقيات بسيار نائل و در پيمودن مراحل كمال با ملل راقيه همدوش و همقدم گردد . وزارت معارف در نشر و ترويج آثار علمى ايران و ترغيب دانشجويان بر استفاده از آن آثار وسائلى چند اتخاذ نموده كه هريك در وفا به مقصود داراى نوعى از تأثير و در جاى خود درخور همهگونه ستايش و تقدير است ، از جمله اينكه دانشمند معظم آقاى محمد قزوينى را كه در اروپا اقامت و براى تحقيق در مسائل علمى و تاريخى با كتابخانههاى آن اقليم سروكار و از كتب شرقى كه در آن كتابخانها مضبوط مىباشد اطلاع وافى دارند ، موظف ساخت كه از كتب و رسائلى